Een overlijden thuis regelen begint met één stap: bel de huisarts of huisartsenpost. Daarna regel je de eerste hulp rond de uitvaart en leg je de belangrijkste papieren klaar.
Die eerste uren zijn zwaar. Een rustige volgorde helpt. Zo houd je overzicht en mis je geen stap.
Belangrijkste punten
- Bel eerst de huisarts of huisartsenpost voor de officiële vaststelling.
- Wacht met verzorgen of verplaatsen tot de arts is geweest.
- Neem daarna contact op met een uitvaartverzorger en informeer de naaste familie.
- Leg identiteitsbewijs, polis en andere papieren bij elkaar.
- Laat bankzaken, abonnementen en andere administratie nog even liggen.
Inhoud
Wat doe je meteen?
Een arts moet het overlijden vaststellen. Dat heet de schouw. Bel dus direct de huisarts. Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost.
Wacht daarna met het verzorgen of verplaatsen van de overledene. Die stap komt pas na de schouw. Zo voorkom je onduidelijkheid in een toch al ingrijpend moment.
De arts vult de verklaring van overlijden in. Bij een natuurlijke dood hoort daar ook een formulier over de doodsoorzaak bij. Die papieren zijn later nodig voor de aangifte bij de gemeente.
Bel eerst de huisarts. Pas daarna kan de volgende stap gezet worden.
Is het overlijden onverwacht of twijfelt de arts aan een natuurlijke dood, dan volgen extra controles. Soms komt dan ook de politie of een forensisch arts in beeld. De planning schuift dan op.
Ben je alleen thuis, vraag dan iemand die je vertrouwt om naar je toe te komen. Niet om alles over te nemen maar om mee te denken. Dat geeft rust.
Wil je een tweede controlelijst naast dit artikel, dan is deze uitleg over de eerste 24 uur een helder extra overzicht.
Wie bel je daarna?
Na de arts bel je de uitvaartverzorger. Die helpt met vervoer, verzorging, opbaring en de eerste keuzes voor de uitvaart. Je hoeft dat niet alleen te doen.
Heb je een uitvaartverzekering, pak dan de polis erbij. Bij een naturapolis staat meestal wie je eerst belt. Bij een kapitaalverzekering is de uitkering bedoeld voor de kosten van de uitvaart.
Je maakt nu ook een eerste keuze over de plek van opbaring. Dat kan thuis zijn of in een uitvaartcentrum. Als iemand thuis blijft, regelt de uitvaartverzorger wat daarvoor nodig is.
Informeer daarna eerst de kleine kring. Denk aan partner, kinderen, ouders, broer, zus of een goede vriend. De rest van familie en kennissen kan later.
Spreek samen af wie het contact naar buiten toe houdt. Eén aanspreekpunt voorkomt losse berichten en dubbele telefoontjes. Dat scheelt onrust in huis.
Welke papieren heb je nodig?
Leg het identiteitsbewijs van de overledene meteen apart. Zoek daarnaast de verzekeringspolis, trouwboekje of partnerschapsbewijs, donorwens, testament of codicil als die er zijn.
De formulieren van de arts leg je erbij. De uitvaartverzorger gebruikt die voor de vervolgstappen. Zonder die papieren loopt de aangifte bij de gemeente vast.
De aangifte van overlijden moet voor de uitvaart geregeld zijn. Dat doet de uitvaartverzorger meestal namens de familie. Daarna komt de overlijdensakte beschikbaar en kan de gemeente toestemming geven voor begraven of cremeren.
Ook de datum van de uitvaart komt dan in beeld. In Nederland ligt een begrafenis of crematie niet eerder dan 36 uur na het overlijden en in de regel binnen zes werkdagen. Op de checklist van de Rijksoverheid zie je welke administratie daarbij hoort.
Leg papieren op één vaste plek. Een map of duidelijke stapel op tafel is genoeg. Zo hoef je later niet opnieuw te zoeken terwijl er al genoeg op je afkomt.
Wat beslis je al over de uitvaart?
In de eerste dag maak je alleen de keuzes die de planning op gang helpen. Denk aan begraven of cremeren, de plek van opbaring en een eerste voorkeur voor dag en locatie.
Kijk of de overledene wensen heeft vastgelegd. Dat kan in een notitie, codicil, verzekeringspolis of map met afscheidspapieren staan. Neem die wensen meteen mee in het gesprek met de uitvaartverzorger.
Details zoals bloemen, muziek of de tekst op de kaart hoeven nog niet vast te liggen. Eerst gaat het om richting. De invulling volgt daarna.
Wat hoeft niet binnen 24 uur?
Niet alles hoeft vandaag. Zeg abonnementen nog niet op. Laat bankzaken en de nalatenschap nog even liggen.
Je kunt daarna stap voor stap de werkgever, een uitkeringsinstantie en andere organisaties informeren. Maak daar liever een lijstje voor dan losse acties uit je hoofd te doen.
Plaats ook nog geen bericht op sociale media zolang de naaste familie niet is geïnformeerd. Zo houd je regie over het nieuws.
De eerste dag draait om drie dingen: vaststelling, uitvaart en papieren. Meer hoeft niet.
Rust begint met de juiste volgorde
Bij overlijden thuis regel je eerst de arts. Daarna volgt pas de rest. Dat ene verschil voorkomt onrust.
Leg vervolgens de basis: een uitvaartverzorger, de naaste familie en de documenten die nodig zijn. De overige administratie kan wachten.
Wil je vooraf rust creëren voor later, dan kun je rustig Vergelijken en kijken welke dekking bij je past.
Vergelijken
Wil je snel en makkelijk verschillende uitvaartverzekeringen vergelijken? Check dan onze handige vergelijkingstool. Zo vind je in een handomdraai de beste optie voor jouw wensen.
Meest gestelde vragen
Wat als iemand ’s nachts thuis overlijdt?
Bel de huisartsenpost. Een arts moet het overlijden vaststellen, ook in de nacht of in het weekend. Daarna neem je contact op met de uitvaartverzorger.
Mag iemand na overlijden thuis blijven?
Ja, thuisopbaring kan als de situatie in huis daarbij past. De uitvaartverzorger bespreekt met jou hoe de verzorging en koeling geregeld worden.
Kun je ook zonder uitvaartverzekering alles regelen?
Ja. Je kunt zelf een uitvaartverzorger kiezen en de kosten rechtstreeks betalen. Is er wel een polis, controleer dan wie je eerst moet bellen en welke kosten onder de dekking vallen.
Moet je direct een bericht op sociale media plaatsen?
Nee. Informeer eerst de naaste familie en de mensen die het direct moeten weten. Zo voorkom je dat iemand het nieuws via een omweg hoort.